Απάτες με AI και ψεύτικες βιντεοκλήσεις: Πώς θα τις αναγνωρίσετε και θα προστατευτείτε

503

Ένα βίντεο, μια γνώριμη φωνή ή ένα διάσημο πρόσωπο στην οθόνη δεν αποτελούν πλέον απόδειξη ότι μιλάμε με τον πραγματικό άνθρωπο. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, οι απατεώνες μπορούν να φτιάξουν αρκετά πειστικά βίντεο, να αντιγράψουν μια φωνή και να παρουσιάσουν μια εντελώς ψεύτικη ιστορία σαν αληθινή.

ΜΠΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΗΝ ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι δεν χρειάζονται πάντα ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις. Υπάρχουν εύκολα εργαλεία που επιτρέπουν σε έναν απατεώνα να χρησιμοποιήσει φωτογραφίες, βίντεο και ηχογραφήσεις που βρίσκονται ήδη δημόσια στο διαδίκτυο.

Το περιστατικό με τον «Κριστιάνο Ρονάλντο»

Σύμφωνα με δημοσίευμα του in.gr, μια γυναίκα στην Πάτρα προσεγγίστηκε μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας από άτομο που παρουσιαζόταν ως ο Κριστιάνο Ρονάλντο.

Για να την πείσει, ο δράστης της έστειλε βίντεο στο οποίο εμφανιζόταν ένα πρόσωπο που έμοιαζε με τον γνωστό ποδοσφαιριστή. Η φωνή και οι κινήσεις των χειλιών είχαν αλλοιωθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Στη συνέχεια της ζήτησε χρήματα, υποσχόμενος ότι θα τη βοηθούσε οικονομικά και ότι θα της επέστρεφε πολύ μεγαλύτερο ποσό.

Η γυναίκα έστειλε συνολικά 100 ευρώ μέσω IRIS, σε δύο μεταφορές των 50 ευρώ. Αμέσως μετά, ο άνθρωπος με τον οποίο μιλούσε σταμάτησε κάθε επικοινωνία.

Το περιστατικό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με ειρωνεία. Οι απατεώνες δεν στηρίζονται μόνο σε ένα ψεύτικο βίντεο. Χτίζουν μια ιστορία, κερδίζουν σταδιακά την εμπιστοσύνη του θύματος και πατούν πάνω στην ελπίδα, στον φόβο, στη μοναξιά ή στην ανάγκη για χρήματα.

Προσοχή και στα ψεύτικα προφίλ στο TikTok

Μια απάτη που εμφανίζεται όλο και συχνότερα είναι τα ψεύτικα προφίλ διασήμων στο TikTok. Οι απατεώνες αντιγράφουν το όνομα, τη φωτογραφία και τα βίντεο ενός γνωστού αθλητή, τραγουδιστή ή ηθοποιού και στη συνέχεια ακολουθούν χρήστες ή απαντούν κάτω από τα σχόλιά τους.

Μετά στέλνουν προσωπικό μήνυμα και προσπαθούν να μεταφέρουν τη συζήτηση σε WhatsApp, Telegram ή άλλη εφαρμογή, όπου είναι πιο εύκολο να ζητήσουν χρήματα και προσωπικά στοιχεία. Ορισμένα προφίλ ανεβάζουν δεκάδες κλεμμένα βίντεο και μπορεί να έχουν αρκετούς ακολούθους, γι’ αυτό δεν πρέπει να θεωρούμε έναν λογαριασμό αληθινό μόνο επειδή φαίνεται γεμάτος.

Έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2026 κατέγραψε ακόμη και διαφημίσεις στο TikTok με ψεύτικα βίντεο διασήμων, οι οποίες υπόσχονταν εύκολο κέρδος και οδηγούσαν τους χρήστες σε εξωτερικές ιστοσελίδες. Αν ένας δήθεν διάσημος σας ακολουθήσει, σας γράψει προσωπικά ή σας ζητήσει να συνεχίσετε αλλού τη συζήτηση, μην απαντήσετε. Ελέγξτε τον επίσημο λογαριασμό, κρατήστε στοιχεία και κάντε αναφορά του ψεύτικου προφίλ μέσα από το TikTok.

Τι είναι το deepfake με απλά λόγια

Deepfake ονομάζουμε ένα αλλοιωμένο ή κατασκευασμένο βίντεο, μια εικόνα ή μια ηχογράφηση που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.

Ο απατεώνας μπορεί, για παράδειγμα:

  • Να φτιάξει πλαστό προφίλ, φωτογραφίες, συνομιλίες και αποδείξεις πληρωμής.νάγκη για χρήματα.
  • Να βάλει το πρόσωπο ενός διάσημου ανθρώπου σε ξένο βίντεο.
  • Να κάνει τα χείλη του να φαίνονται ότι λένε λόγια που δεν είπε ποτέ.
  • Να αντιγράψει τη φωνή ενός συγγενή, ενός φίλου ή ενός προϊσταμένου.
  • Να δημιουργήσει ψεύτικη βιντεοκλήση ή προηχογραφημένο μήνυμα.

Μερικές φορές η παραποίηση φαίνεται εύκολα. Άλλες φορές, όμως, το αποτέλεσμα είναι αρκετά καλό ώστε να ξεγελάσει κάποιον, ειδικά όταν ο δράστης τον πιέζει να αποφασίσει γρήγορα.

Ποιοι κρύβονται πίσω από αυτές τις απάτες;

Για τη συγκεκριμένη υπόθεση της Πάτρας δεν έχει δημοσιοποιηθεί ταυτότητα δράστη. Χωρίς επίσημη ανακοίνωση ή αποτέλεσμα αστυνομικής έρευνας, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν πρόκειται για ένα άτομο, για μικρή ομάδα ή για οργανωμένο κύκλωμα. Δεν είναι σωστό να αποδίδουμε αυθαίρετα εθνικότητα ή χώρα προέλευσης.

Γενικά, πίσω από τέτοιες απάτες μπορεί να βρίσκεται ένας μεμονωμένος απατεώνας, μια μικρή ομάδα ή ένα οργανωμένο δίκτυο με διαφορετικούς ρόλους. Άλλος δημιουργεί τα ψεύτικα προφίλ, άλλος μιλά με τα θύματα, άλλος φτιάχνει τα βίντεο και άλλος αναλαμβάνει να μεταφέρει ή να «καθαρίσει» τα χρήματα.

Η INTERPOL αναφέρει ότι εγκληματικά δίκτυα συνεργάζονται όλο και περισσότερο με ομάδες που ειδικεύονται στο ξέπλυμα χρήματος. Αναφέρει επίσης ότι κέντρα διαδικτυακής απάτης έχουν πλέον εντοπιστεί σε πολλές περιοχές του κόσμου. Σε ορισμένα από αυτά εξαναγκάζονται να εργάζονται ακόμη και θύματα εμπορίας ανθρώπων.

Ο λογαριασμός στον οποίο καταλήγει η πρώτη πληρωμή δεν ανήκει απαραίτητα στον άνθρωπο που οργάνωσε την απάτη. Μπορεί να χρησιμοποιείται ένας «ενδιάμεσος» λογαριασμός, ώστε τα χρήματα να περάσουν γρήγορα σε άλλον λογαριασμό ή να αναληφθούν.

Ο κάτοχός του μπορεί να συμμετέχει συνειδητά, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί και ο ίδιος να έχει παραπλανηθεί με μια ψεύτικη αγγελία εργασίας. Αυτό μπορεί να το εξακριβώσει μόνο η έρευνα των Αρχών.

Πώς στήνεται η παγίδα

Συνήθως η απάτη δεν αρχίζει με το αίτημα για χρήματα. Ο δράστης ακολουθεί μικρά βήματα:

  1. Βρίσκει το υποψήφιο θύμα. Μπορεί να το εντοπίσει μέσα από κοινωνικά δίκτυα, εφαρμογές γνωριμιών, ομάδες ή σχόλια κάτω από αναρτήσεις διασήμων.
  2. Φτιάχνει μια πειστική ταυτότητα. Χρησιμοποιεί κλεμμένες φωτογραφίες, παρόμοιο όνομα και αναρτήσεις αντιγραμμένες από αληθινό λογαριασμό.
  3. Ξεκινά φιλική ή προσωπική συζήτηση. Προσπαθεί να κάνει το θύμα να νιώσει ξεχωριστό και ζητά να συνεχίσουν τη συνομιλία ιδιωτικά.
  4. Στέλνει δήθεν αποδείξεις. Ένα βίντεο, ένα φωνητικό μήνυμα, ένα πλαστό έγγραφο ή μια φωτογραφία χρησιμοποιούνται για να κλείσουν τις αμφιβολίες.
  5. Ζητά αρχικά ένα μικρό ποσό. Τα 50 ή τα 100 ευρώ φαίνονται λιγότερο επικίνδυνα. Συχνά είναι μια δοκιμή για να δει αν το θύμα είναι πρόθυμο να πληρώσει.
  6. Ζητά περισσότερα ή εξαφανίζεται. Αν η πρώτη πληρωμή περάσει, μπορεί να ακολουθήσουν νέες δικαιολογίες: φόρος, προμήθεια, εισιτήριο, έξοδα αποστολής ή «ξεκλείδωμα» μεγαλύτερου ποσού.

Τα σημάδια που πρέπει να σας ανησυχήσουν

1. Ένας διάσημος σάς στέλνει προσωπικό μήνυμα

Ένας γνωστός αθλητής, καλλιτέχνης ή επιχειρηματίας δεν επικοινωνεί τυχαία με αγνώστους για να τους μοιράσει χρήματα. Πολύ περισσότερο, δεν ζητά πρώτα κατάθεση μέσω IRIS, τραπεζικής μεταφοράς, κρυπτονομίσματος κτλ.

2. Πρέπει να πληρώσετε για να πάρετε περισσότερα χρήματα

Αυτό είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα κόλπα:

«Στείλε 50 ευρώ για να ενεργοποιηθεί το δώρο».

«Πλήρωσε τον φόρο και θα πάρεις τα κέρδη».

«Δώσε μια μικρή εγγύηση και θα σου στείλω πολλαπλάσια».

Αν πρέπει πρώτα να πληρώσετε για να πάρετε ένα υποτιθέμενο δώρο ή βοήθημα, σταματήστε αμέσως.

3. Σας πιέζουν να αποφασίσετε τώρα

Οι απατεώνες δεν θέλουν να έχετε χρόνο να σκεφτείτε ή να ρωτήσετε κάποιον δικό σας. Μπορεί να πουν ότι η ευκαιρία λήγει, ότι κινδυνεύουν ή ότι πρέπει να γίνει η πληρωμή μέσα στα επόμενα λεπτά.

4. Ζητούν μυστικότητα

Φράσεις όπως «μην το πεις σε κανέναν», «η ομάδα μου δεν πρέπει να μάθει ότι μιλάμε» ή «αν ενημερώσεις την τράπεζα, θα χαλάσει η διαδικασία» είναι σοβαρά προειδοποιητικά σημάδια.

5. Αποφεύγουν την ανεξάρτητη επιβεβαίωση

Μπορεί να στείλουν πολλά βίντεο, αλλά να αρνούνται να απαντήσουν σε μια απρόβλεπτη ερώτηση. Μπορεί επίσης να μην επιτρέπουν να τους καλέσετε ξανά ή να επιμένουν ότι όλη η επικοινωνία πρέπει να γίνεται από έναν συγκεκριμένο λογαριασμό.

6. Το προφίλ έχει περίεργες λεπτομέρειες

Ελέγξτε την ημερομηνία δημιουργίας, τις παλιές αναρτήσεις, τα σχόλια, την ορθογραφία του ονόματος και τη διεύθυνση του λογαριασμού. Ένα όνομα μπορεί να διαφέρει μόνο κατά ένα γράμμα.

Ακόμη και το σήμα επαλήθευσης δεν αρκεί από μόνο του, επειδή ένας λογαριασμός μπορεί να έχει παραβιαστεί ή μια εικόνα του σήματος να έχει αντιγραφεί.

7. Η εικόνα ή η φωνή παρουσιάζει ασυνέπειες

Σε ένα ψεύτικο βίντεο μπορεί να υπάρχουν μικρές καθυστερήσεις ανάμεσα στη φωνή και στα χείλη, παράξενες αλλαγές στο πρόσωπο, αφύσικος φωτισμός ή στιγμιαία αλλοίωση όταν το άτομο γυρίζει το κεφάλι.

Αυτά είναι ενδείξεις, όχι ασφαλές τεστ. Η τεχνολογία βελτιώνεται και ένα deepfake μπορεί να μην έχει εμφανές λάθος.

Μην προσπαθείτε να κρίνετε μόνο από το πρόσωπο

Το πιο ασφαλές είναι να εξετάζετε την ίδια την ιστορία και όχι μόνο την ποιότητα του βίντεο. Ακόμη και αν η εικόνα και η φωνή φαίνονται τέλειες, ρωτήστε:

  • Γιατί αυτός ο άνθρωπος επικοινωνεί μαζί μου;
  • Γιατί ζητά χρήματα από εμένα;
  • Γιατί πρέπει να πληρώσω πριν πάρω κάτι;
  • Γιατί με πιέζει να βιαστώ ή να μην το πω πουθενά;
  • Μπορώ να επιβεβαιώσω όσα λέει από διαφορετικό, επίσημο τρόπο επικοινωνίας;

Η καλύτερη άμυνα είναι η ανεξάρτητη επιβεβαίωση. Κλείστε την κλήση και επικοινωνήστε εσείς με το πρόσωπο ή τον οργανισμό, χρησιμοποιώντας αριθμό ή ιστοσελίδα που γνωρίζετε ήδη. Μην χρησιμοποιείτε το τηλέφωνο ή το link που σας έστειλε ο άγνωστος.

Αν κάποιος εμφανίζεται ως συγγενής ή φίλος και λέει ότι βρίσκεται σε κίνδυνο, καλέστε τον στον κανονικό αριθμό του. Αν δεν απαντήσει, επικοινωνήστε με άλλο κοντινό του πρόσωπο.

Οι οικογένειες μπορούν επίσης να συμφωνήσουν από πριν μια μυστική λέξη που θα χρησιμοποιούν μόνο σε πραγματική ανάγκη.

Τι να ελέγξετε πριν στείλετε χρήματα μέσω IRIS

Το IRIS είναι τρόπος άμεσης μεταφοράς χρημάτων. Δεν δημιουργεί την απάτη, αλλά η ταχύτητα της μεταφοράς βοηθά τον δράστη να πάρει γρήγορα τα χρήματα.

Πριν πατήσετε επιβεβαίωση:

  • Διαβάστε προσεκτικά το όνομα του παραλήπτη που εμφανίζει η τράπεζα.
  • Μην πληρώνετε άνθρωπο που γνωρίσατε μόνο μέσω μηνυμάτων.
  • Μην στέλνετε χρήματα για να «ξεκλειδώσετε» δώρο, δάνειο ή κέρδος.
  • Μην υπακούετε σε κάποιον που σας καθοδηγεί τηλεφωνικά μέσα στην εφαρμογή της τράπεζας.
  • Μην κοινοποιείτε κωδικούς, PIN, κωδικούς μιας χρήσης ή στοιχεία σύνδεσης.
  • Σταματήστε για λίγα λεπτά και μιλήστε με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε.

Το όνομα του παραλήπτη δεν πρέπει απλώς να μοιάζει σωστό. Πρέπει να γνωρίζετε ποιος είναι και γιατί του στέλνετε χρήματα.

Τι να κάνετε αν έχετε ήδη πληρώσει

  • Επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας, μόνο από τον επίσημο αριθμό ή μέσα από την επίσημη εφαρμογή. Δηλώστε ότι πρόκειται για απάτη και ζητήστε να εξεταστεί αν μπορεί να παγώσει ή να ανακληθεί η μεταφορά. Δεν είναι βέβαιο ότι τα χρήματα θα επιστραφούν, ειδικά σε άμεση πληρωμή, αλλά όσο νωρίτερα κινηθείτε τόσο καλύτερα.
  • Κρατήστε όλα τα στοιχεία. Μην διαγράψετε τη συνομιλία. Αποθηκεύστε screenshots, βίντεο, φωνητικά μηνύματα, όνομα και σύνδεσμο προφίλ, αριθμό τηλεφώνου, email, ημερομηνίες, ώρες και απόδειξη συναλλαγής. Καταγράψτε και το όνομα του δικαιούχου που εμφανίστηκε κατά την πληρωμή.
  • Κάντε καταγγελία στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος. Η γραμμή 11188 λειτουργεί όλο το 24ωρο χωρίς χρέωση. Υπάρχει επίσης δυνατότητα ηλεκτρονικής καταγγελίας μέσω gov.gr.
  • Αναφέρετε το ψεύτικο προφίλ στην πλατφόρμα και μπλοκάρετέ το αφού πρώτα κρατήσετε τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.
  • Αλλάξτε αμέσως κωδικούς αν πατήσατε ύποπτο σύνδεσμο ή δώσατε στοιχεία σύνδεσης. Ξεκινήστε από το email σας, χρησιμοποιήστε διαφορετικούς κωδικούς και ενεργοποιήστε επιβεβαίωση δύο βημάτων.
  • Μην πληρώσετε κανέναν που υπόσχεται ότι θα φέρει πίσω τα χρήματα. Οι απατεώνες συχνά επιστρέφουν με νέα ταυτότητα και παρουσιάζονται ως δικηγόροι, ειδικοί υπολογιστών ή δήθεν υπηρεσίες ανάκτησης χρημάτων.
Τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία

Η απάτη με τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα μελλοντικό πρόβλημα.

Στην επίσημη ιστοσελίδα της, η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος εμφανίζει περισσότερες από 37.969 κλήσεις στο 11188, πάνω από 14.849 νέες υποθέσεις και περισσότερες από 7.834 υποθέσεις απάτης μέσω διαδικτύου.

Δίπλα στους συγκεκριμένους μετρητές δεν αναφέρεται χρονικό διάστημα, επομένως δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως στοιχεία ενός μόνο έτους.

Η INTERPOL, στην παγκόσμια έκθεση για την οικονομική απάτη του 2026, αναφέρει ότι οι απάτες που ενισχύονται με AI είναι 4,5 φορές πιο κερδοφόρες από τις παραδοσιακές μεθόδους. Από το 2024, οι διεθνείς ειδοποιήσεις και αναζητήσεις της INTERPOL που σχετίζονται με απάτες αυξήθηκαν κατά 54%.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το FBI Internet Crime Complaint Center έλαβε το 2025 συνολικά 1.008.597 καταγγελίες, με δηλωμένες απώλειες 20,877 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Από αυτές, 22.364 καταγγελίες περιείχαν αναφορά σε χρήση τεχνητής νοημοσύνης και οι απώλειες ξεπέρασαν τα 893 εκατομμύρια δολάρια. Τα στοιχεία αφορούν καταγγελίες προς το FBI και όχι την Ελλάδα, αλλά δείχνουν καθαρά πόσο γρήγορα μεγαλώνει το πρόβλημα.

Δεν φταίει το θύμα – χρειάζεται άμεση αντίδραση

Η ντροπή είναι ένα ακόμη όπλο στα χέρια των απατεώνων. Πολλά θύματα δεν μιλούν επειδή φοβούνται ότι θα τα κοροϊδέψουν. Έτσι όμως χάνεται πολύτιμος χρόνος και ο δράστης συνεχίζει να εξαπατά άλλους ανθρώπους.

Αν πέσατε θύμα, μιλήστε αμέσως στην τράπεζά σας και στις Αρχές. Αν ένας συγγενής ή φίλος σας εξαπατήθηκε, μην τον κατηγορήσετε. Βοηθήστε τον να κρατήσει τα στοιχεία και να κάνει τις απαραίτητες αναφορές.

Ο απλός κανόνας που πρέπει να θυμόμαστε

Πρόσωπο και φωνή δεν σημαίνουν πλέον ταυτότητα.

Όταν κάποιος ζητά χρήματα, προσωπικά στοιχεία ή κωδικούς, δεν εμπιστευόμαστε αυτό που βλέπουμε στην οθόνη. Σταματάμε, κλείνουμε την επικοινωνία και επιβεβαιώνουμε την ιστορία από δεύτερο, ανεξάρτητο και επίσημο κανάλι.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περιστατικό απάτης επικοινωνήστε άμεσα με την τράπεζά σας και τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος.

Δημιουργός του Safer-Internet.gr. Ασχολούμαι με το διαδίκτυο από το 1996, έχοντας παρακολουθήσει την εξέλιξή του από τα πρώτα του στάδια έως τη σύγχρονη ψηφιακή εποχή. Η πολυετής αυτή εμπειρία μου έχει δώσει τη δυνατότητα να γνωρίζω σε βάθος τόσο τις δυνατότητες όσο και τους κινδύνους που αυτό κρύβει. Το 2013 δημιούργησα το Safer-Internet.gr, με στόχο την ουσιαστική ενημέρωση και προστασία των χρηστών από διαδικτυακές απειλές. Μέσα από συνεχή παρακολούθηση και ανάλυση της επικαιρότητας, παρέχω αξιόπιστη και τεκμηριωμένη πληροφόρηση για απάτες, phishing, παραπληροφόρηση και επικίνδυνες πρακτικές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, δραστηριοποιούμαι επαγγελματικά στον χώρο των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων από το 2010 και τα τελευταία χρόνια εργάζομαι ως ηλεκτρολόγος συντήρησης σε μία από τις κορυφαίες ξενοδοχειακές μονάδες της Μυκόνου. Η εμπειρία μου περιλαμβάνει εγκαταστάσεις και διαχείριση συστημάτων πυρανίχνευσης, συναγερμών, φωτισμών ασφαλείας, hotel access και αυτοματισμών. Διατηρώ έντονο ενδιαφέρον για την τεχνολογία, με ενασχόληση στην κατασκευή και φιλοξενία ιστοσελίδων, καθώς και στην ασφάλεια των Social Media, συνδυάζοντας τεχνική γνώση με πρακτική εφαρμογή. Στον ελεύθερο χρόνο μου δραστηριοποιούμαι ενεργά στον Προσκοπισμό εδώ και 25 χρόνια. Είμαι βαθμοφόρος και Υπαρχηγός Συστήματος στο 5ο Σύστημα Προσκόπων Βέροιας, συμβάλλοντας στη διαπαιδαγώγηση των νέων μέσα από αξίες όπως η υπευθυνότητα, η συνεργασία και η προσφορά. Η φιλοσοφία μου είναι απλή: η σωστή ενημέρωση αποτελεί το πιο ισχυρό εργαλείο προστασίας στον ψηφιακό κόσμο.