Κάθε καλοκαίρι, λίγο μετά τις πρώτες μεγάλες πυρκαγιές, εμφανίζεται ένα γνώριμο πλέον φαινόμενο: οι «ειδικοί του πληκτρολογίου».
ΜΠΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΗΝ ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ TIKTOK ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ
Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟ VIBER!
Το Safer-Internet.Gr είναι πλέον και στο Viber, για πιο άμεση ενημέρωση, συμβουλές και προειδοποιήσεις για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου.
ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Πόσες φορές δεν έχουμε πιαστεί όλοι μας να καθόμαστε αναπαυτικά στον καναπέ, να βλέπουμε τις ειδήσεις για μια πυρκαγιά στην τηλεόραση και να γινόμαστε αυτόματα «ειδικοί»;
Οι καθηγητές αεροναυπηγικής του καναπέ, οι στρατηγοί της πυρόσβεσης από την άνεση του σπιτιού και οι… πιλότοι μόνο μέσα από το Flight Simulator, παίρνουν θέση στα κοινωνικά δίκτυα για να εξηγήσουν πώς ακριβώς πρέπει να επιχειρούν τα Canadair, τα Erickson και όλα τα εναέρια μέσα.
Με απόλυτη σιγουριά, πολλές φορές χωρίς να γνωρίζουν τις πραγματικές συνθήκες μιας επιχείρησης, έχουν έτοιμες απαντήσεις για όλα. Ποιο αεροσκάφος είναι καλύτερο, ποια απόφαση ήταν λάθος, τι θα έπρεπε να είχε γίνει διαφορετικά.
Η ανάγκη του κόσμου για ενημέρωση είναι απόλυτα φυσιολογική. Όταν βλέπουμε δάση να καταστρέφονται, περιουσίες να κινδυνεύουν και ανθρώπους να δίνουν μάχη μέσα στις φλόγες, όλοι θέλουμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει. Το πρόβλημα όμως ξεκινά όταν η προσωπική άποψη παρουσιάζεται ως γνώση και όταν πληροφορίες χωρίς επιβεβαίωση διαδίδονται σαν γεγονότα.
Ξαφνικά όλοι γνωρίζουν ποιο μέσο είναι καλύτερο, ποια τακτική έπρεπε να εφαρμοστεί και ποια απόφαση ήταν λάθος. Και κάπου εκεί εμφανίζεται η γνωστή εικόνα, ο «ειδικός» από την άνεση του σπιτιού του, κάτω από τη δροσιά του κλιματιστικού, να δίνει συμβουλές για μια κατάσταση που εξελίσσεται μέσα σε καπνό, θερμικά ρεύματα και ακραίες συνθήκες.
Η πυρόσβεση δεν είναι ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων
Στην εποχή των social media, πολλές φορές μια εικόνα ή ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι έχουμε πλήρη εικόνα μιας κατάστασης. Στην πραγματικότητα όμως, η αντιμετώπιση μιας μεγάλης πυρκαγιάς είναι μια σύνθετη επιχείρηση.
Η αεροπυρόσβεση δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο νερό μεταφέρει ένα αεροσκάφος ή από το μέγεθος ενός ελικοπτέρου γιατι παίζουν σημαντικό ρόλο:
- η ένταση και η κατεύθυνση του ανέμου,
- η μορφολογία της περιοχής,
- η συμπεριφορά της φωτιάς,
- η ορατότητα λόγω καπνού,
- η ασφάλεια των πληρωμάτων,
- ο συντονισμός με τις επίγειες δυνάμεις,
- η διαθεσιμότητα και η τεχνική υποστήριξη των μέσων.
Ένα αεροσκάφος μπορεί να έχει σημαντικές δυνατότητες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελεί τη λύση για κάθε φωτιά και κάθε περιοχή. Κάθε μέσο έχει συγκεκριμένο ρόλο και χρησιμοποιείται ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε επιχείρησης.
Οι πιλότοι των πυροσβεστικών αεροσκαφών διαθέτουν εκπαίδευση, εμπειρία και γνώση των συνθηκών που αντιμετωπίζουν σε κάθε επιχείρηση. Μια εικόνα ή ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων στα κοινωνικά δίκτυα δεν μπορεί να αποτυπώσει όλες τις παραμέτρους και τις αποφάσεις που απαιτούνται σε μια πραγματική επιχείρηση πυρόσβεσης.
Δεν υπάρχει το «μαγικό» αεροσκάφος
Κάθε χρόνο επανέρχεται η ίδια συζήτηση στα κοινωνικά δίκτυα. Ένα αεροσκάφος παρουσιάζεται ως η λύση που θα έλυνε όλα τα προβλήματα. Ένα «σωτήριο μέσο» που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κάθε πυρκαγιά. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική.
Στην πυρόσβεση δεν υπάρχει ένα μοναδικό εργαλείο που μπορεί να κάνει τα πάντα.
Η πυρόσβεση δεν είναι διαγωνισμός για το ποιο αεροσκάφος μεταφέρει το περισσότερο νερό. Είναι μια δύσκολη διαδικασία, όπου η σωστή απόφαση την κατάλληλη στιγμή μπορεί να κάνει τη διαφορά και κάθε μέσο έχει τον δικό του ρόλο.
Όταν η άποψη γίνεται παραπληροφόρηση
Το διαδίκτυο μας έδωσε ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, τη δυνατότητα να ενημερωνόμαστε και να συμμετέχουμε στη δημόσια συζήτηση. Όμως η δυνατότητα να γράψουμε κάτι δεν σημαίνει αυτόματα ότι γνωρίζουμε το αντικείμενο. Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο «Αναρωτιέμαι αν θα μπορούσε να γίνει κάτι διαφορετικά» και στο «Ξέρω ακριβώς τι έπρεπε να γίνει και όλοι οι επαγγελματίες κάνουν λάθος».
Πολλά σχόλια που εμφανίζονται κάθε χρόνο για τις πυρκαγιές βασίζονται σε ελλιπείς πληροφορίες, αποσπασματικά βίντεο ή συγκρίσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη όλες τις παραμέτρους. Μια εντυπωσιακή εικόνα η βίντεο δεν δείχνει πάντα ολόκληρη την πραγματικότητα.
Σεβασμός σε αυτούς που επιχειρούν
Πίσω από κάθε επιχείρηση πυρόσβεσης υπάρχουν εκατοντάδες άνθρωποι. Πιλότοι που επιχειρούν σε δύσκολες συνθήκες. Πυροσβέστες που βρίσκονται για ώρες αλλα και ημέρες μέσα στη ζέστη και στον καπνό. Εθελοντές και εργαζόμενοι που προσπαθούν να προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και το φυσικό περιβάλλον.
Οι περισσότεροι από εμάς βλέπουμε μια φωτιά μέσα από μια οθόνη. Εκείνοι όμως βρίσκονται μέσα στην πραγματικότητα του μετώπου και καλούνται να πάρουν δύσκολες αποφάσεις σε ελάχιστο χρόνο.
Η κριτική είναι απαραίτητη σε μια κοινωνία.
Όμως η κριτική χρειάζεται στοιχεία, υπευθυνότητα και γνώση.
Η εύκολη απαξίωση ανθρώπων που επιχειρούν σε ακραίες συνθήκες, βασισμένη σε ένα σχόλιο ή μια ανάρτηση, δεν βοηθά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε πραγματικά
Στην εποχή της άμεσης πληροφορίας, όλοι έχουμε έναν ρόλο. Πριν κοινοποιήσουμε μια ανάρτηση ή μια «αποκάλυψη», μπορούμε να αναρωτηθούμε:
- Ποια είναι η πηγή της πληροφορίας;
- Υπάρχουν πραγματικά στοιχεία ή μόνο μια προσωπική άποψη;
- Η πληροφορία προέρχεται από ανθρώπους ή φορείς με γνώση του αντικειμένου;
- Μήπως μια εικόνα ή ένα βίντεο παρουσιάζεται χωρίς το πραγματικό του πλαίσιο;
- Η κοινοποίηση βοηθά την ενημέρωση ή δημιουργεί περισσότερο φόβο και σύγχυση;
Η υπεύθυνη ενημέρωση είναι και αυτή ένας τρόπος προστασίας.
Οι «ειδικοί του πληκτρολογίου»
Είναι απολύτως φυσιολογικό ο κόσμος να ενδιαφέρεται, να ανησυχεί και να θέλει να καταλάβει τι συμβαίνει όταν μια μεγάλη πυρκαγιά βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η ανάγκη για ενημέρωση, οι ερωτήσεις και η συζήτηση γύρω από την προστασία των δασών, των περιουσιών και της ανθρώπινης ζωής είναι στοιχεία μιας ενεργής κοινωνίας.
Το πρόβλημα όμως ξεκινά όταν η προσωπική άποψη παρουσιάζεται ως βεβαιότητα και όταν κάποιος, χωρίς την απαραίτητη γνώση, εκπαίδευση ή εμπειρία, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις και λύσεις σε ένα τόσο σύνθετο αντικείμενο.
Ένα σχόλιο στο Facebook γράφεται σε λίγα δευτερόλεπτα. Μια απόφαση όμως μέσα σε μια πραγματική επιχείρηση πυρόσβεσης μπορεί να απαιτεί αξιολόγηση πολλών παραγόντων και να επηρεάσει ανθρώπινες ζωές.
Πριν λοιπόν γίνουμε όλοι για λίγο πιλότοι, πυροσβέστες ή σύμβουλοι επιχειρήσεων από την άνεση του σπιτιού μας, ας θυμηθούμε κάτι απλό:
Η γνώση δεν αποκτάται μόνο από μια οθόνη. Χρειάζεται εκπαίδευση, εμπειρία και ευθύνη. Οι άνθρωποι που επιχειρούν στις φωτιές δεν βρίσκονται πίσω από ένα πληκτρολόγιο.
Δεν είναι κακό να πεις «δεν γνωρίζω»
Ίσως το πιο σημαντικό που μπορούμε να μάθουμε στην εποχή της υπερπληροφόρησης είναι κάτι πολύ απλό:
Δεν είναι κακό να πεις «δεν γνωρίζω». Δεν χρειάζεται να έχουμε άποψη για όλα. Δεν χρειάζεται κάθε γεγονός να συνοδεύεται από μια απόλυτη βεβαιότητα ή μια «ανάλυση» στα σχόλια.
Αν κάτι δεν γνωρίζουμε, μπορούμε να ρωτήσουμε, να ψάξουμε, να διαβάσουμε από αξιόπιστες πηγές και να ακούσουμε ανθρώπους που έχουν πραγματική εμπειρία και γνώση πάνω στο αντικείμενο.
Η πραγματική γνώση δεν βρίσκεται σε ένα γρήγορο σχόλιο κάτω από μια ανάρτηση και δεν αποκτάται μέσα σε λίγα λεπτά περιήγησης στο διαδίκτυο.
Το να αναγνωρίζουμε τα όριά μας δεν είναι αδυναμία. Είναι υπευθυνότητα.
Γιατί διαφορετικό πράγμα είναι να ενδιαφέρεσαι, να κάνεις ερωτήσεις και να θέλεις να μάθεις, και διαφορετικό να παρουσιάζεις τον εαυτό σου ως ειδικό σε ένα αντικείμενο που δεν γνωρίζεις.
Δεν χρειάζεται όλοι να γίνουμε πιλότοι, πυροσβέστες ή σύμβουλοι επιχειρήσεων από την άνεση του σπιτιού μας και κάτω από τη δροσιά του κλιματιστικού.
Μερικές φορές η πιο υπεύθυνη στάση δεν είναι να έχουμε απάντηση για όλα. Είναι να μπορούμε να πούμε «Δεν γνωρίζω αρκετά για το θέμα, ας ακούσουμε αυτούς που γνωρίζουν».
Γιατί η σωστή ενημέρωση δεν βρίσκεται σε μια βιαστική ανάλυση κάτω από μια ανάρτηση. Η γνώση δεν μετριέται σε likes, σχόλια και κοινοποιήσεις.
Μετριέται σε εκπαίδευση, εμπειρία και ευθύνη.
Καιρός να σταματήσει επιτέλους αυτό το φαινόμενο,κάθε φορά που συμβαίνει μια σοβαρή κρίση, να γεμίζει ο τόπος «ειδικούς» του πληκτρολογίου και αυτοδίδακτους αναλυτές των social media. Η πραγματική ενημέρωση και η προστασία δεν είναι παιχνίδι εντυπώσεων ούτε χωρούν σε πρόχειρες αναρτήσεις οργής ή πανικού. Ας αφήσουμε επιτέλους τους αρμοδίους να κάνουν τη δουλειά τους και ας δείξουμε την απαιτούμενη σοβαρότητα
Σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί τεχνική αξιολόγηση εναέριων μέσων, επιχειρησιακών επιλογών ή αποφάσεων που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς. Στόχος του είναι να αναδείξει τη σημασία της υπεύθυνης ενημέρωσης, της διασταύρωσης πληροφοριών και της αποφυγής της παραπληροφόρησης στα κοινωνικά δίκτυα.
