Αρχική » Social Media » Facebook » Τα σκιώδη προφίλ : Το Facebook συλλέγει δεδομένα ακόμα και από μη εγγεγραμμένους χρήστες

Τα σκιώδη προφίλ : Το Facebook συλλέγει δεδομένα ακόμα και από μη εγγεγραμμένους χρήστες

Ο καθένας που έχει έναν λογαριασμό στο Facebook έχει και ένα «σκιώδες προφίλ», τα οποία περιέχουν μια μεγάλη ποσότητα πληροφοριών, όπως το όνομα σας, τα ενδιαφέροντα σας, την κατάσταση της σχέσης και πόσες φορές σάς άρεσαν οι αναρτήσεις των φίλων. 

Ακολουθήστε μας στο Facebook πατώντας ΕΔΩ

Συμμετέχετε στο γκρουπ μας στο Facebook πατώντας ΕΔΩ

Κριτική στην σελίδα Ασφάλεια στο διαδίκτυο

Ποιοί είμαστε

Διαβάστε τα τελευταία άρθρα μας πατώντας ΕΔΩ

Πατήστε στην υπογραμισμένες κόκκινες προτάσεις για να διαβάσετε περισσότερα

 

Ο Zuckerberg δήλωσε ότι η καταγραφή δεδομένων από μη εγγεγραμμένους χρήστες «γίνεται για λόγους προστασίας της πλατφόρμας». Οι μη εγγραμμένοι χρήστες γίνονται ωστόσο αντικείμενο στόχου σε διαφημίσεις σε άλλα sites, ακόμα κι αν δεν έχουν συναινέσει σε αυτή την ενέργεια. Αυτό γίνεται μέσω των λεγόμενων «Shadow profiles», τα οποία χρησιμεύουν για να καταγράφονται τα δεδομένα των non-registered χρηστών.

Να πώς το Facebook συλλέγει τα δεδομένα σας – ακόμη κι αν δεν έχετε λογαριασμό και πώς τα χρησιμοποιεί

Ίσως η πιο σημαντική πληροφορία που μάθαμε από τις ακροάσεις του Μαρκ Ζούκερμπεργκ την περασμένη εβδομάδα ήταν η επιβεβαίωση ότι το κοινωνικό δίκτυο συλλέγει δεδομένα ακόμη και από ανθρώπους που δεν έχουν λογαριασμό σε αυτό. Επίσης ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι δεν υπάρχει τρόπος να το αποφύγουμε.

Ήταν μια αρκετά μεγάλη παραδοχή καθώς το Facebook όχι μόνο έγραψε για αυτή, αλλά προσπάθησε να εξηγήσει γιατί το κάνει, σε μια εκτενή ανάρτηση στο blog του. Μόνο που εάν κάποιος εξετάσει σχολαστικά την ανάρτηση θα καταλάβει ότι η δημοσίευση στο blog δεν περιλαμβάνει τα πάντα.

Δεν αναφέρει πουθενά τον όρο σκιώδες προφίλ («shadow profile») για παράδειγμα, μια φράση που συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει το είδος ενός «πλαστού» προφίλ που μπορούν να έχουν οι εταιρείες, ακόμη και για ανθρώπους που δεν έχουν εγγραφεί στις πλατφόρμες τους. Δεν ανέφερε επίσης πόσο καιρό διατηρούνται αυτά τα δεδομένα ή πώς το Facebook συλλέγει δεδομένα από μη χρήστες, όταν οι φίλοι τους (που έχουν λογαριασμό στο Facebook) ανεβάζουν τις επαφές τους στο κινητό.

Τι είναι , όμως , τα σκιώδη προφίλ ; 

Ας ξεκινήσουμε από το τέλος. Τι είναι τα σκιώδη προφίλ; Πρόκειται για έναν όρο που αφορά την συλλογή δεδομένων ανθρώπων που δεν είναι χρήστες Facebook αλλά του διαδικτύου γενικότερα αλλά και την συλλογή δεδομένων που δεν έχει επιλέξει να μοιραστεί ο χρήστης από μόνος του.

Για παράδειγμα ίσως κάποιος χρήστης είναι ιδιαίτερα προσεκτικός. Έτσι δεν έχει δώσει ποτέ τον αριθμό του κινητού του τηλεφώνου στο Facebook. Αν όμως μία από τις επαφές σας έχει χρησιμοποιήσει τη λειτουργία «Εύρεση των Φίλων μου» (Find my Friends) και επέτρεψε το Facebook να σαρώσει τις επαφές του, η πλατφόρμα συνέλεξε όλες τις άλλες πληροφορίες σχετικά με εσάς που σχετίζονται με την εν λόγω επαφή. Το Facebook πιθανότατα έχει και τις εναλλακτικές διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τους αριθμούς τηλεφώνου και τη διεύθυνση του σπιτιού κάθε χρήστη. Όλα αυτά μια προσφορά των φίλων που προσπαθούν να τον βρουν και να συνδεθούν μαζί του.

               Δεν είναι αθώα είναι τα κουίζ του Facebook 

Εδώ φυσικά τίθεται ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Σίγουρα οι χρήστες στην περίπτωση αυτή δεν ελέγχουν οι ίδιοι τα δεδομένα τους, όπως διατείνεται ο Ζάκερμπεργκ και επιπλέον δεν μπορούν να αποκλείσουν τη συλλογή των δεδομένων τους. Οι μη χρήστες του Facebook εξάλλου ποτέ δεν υπέγραψαν ή έδωσαν τη συγκατάθεσή τους για τη συλλογή των δεδομένων τους.

Τελικά καταλήγουμε ότι ακόμη κι αν κάποιος δεν είναι χρήστης του Facebook, η πλατφόρμα γνωρίζει ποιος είναι, μέσα από τις ανεβασμένες λίστες επαφών, τις φωτογραφίες και άλλες πηγές. Ειδικά στις φωτογραφίες συμβαίνει το εξής, κάθε φορά που ένας χρήστης ανεβάζει μια φωτογραφία, το Facebook σαρώνει όλα τα πρόσωπα και δημιουργεί ένα «ψηφιακό βιομετρικό πρότυπο». Με άλλα λόγια χρησιμοποιεί τα μαθηματικά για να καθορίσει ποιος είναι ποιος σε μια φωτογραφία, με βάση τη σάρωση των χαρακτηριστικών των προσώπων. Αν κάποιος είναι χρήστης του Facebook η πλατφόρμα προτείνει το όνομά του στην ετικέτα, ενώ αν δεν είναι καταχωρεί την πληροφορία για το «πρότυπο προσώπου» μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία που τον αφορούν στο σκιώδες προφίλ του.

Έτσι υπάρχει μια τράπεζα δεδομένων. Αυτή θα χρησιμοποιηθεί αμέσως όταν το πρόσωπο αυτό γίνει χρήστης του Facebook. Η πλατφόρμα θα γνωρίζει ποιος είναι και θα αρχίσει αυτομάτως να του προτείνει φίλους και όχι μόνο. Επίσης σε περίπτωση διαγραφής του προφίλ ενός χρήστη, ουδείς γνωρίζει κατά πόσον διαγράφεται και το σκιώδες προφίλ του. Ο Ζάκερμπεργκ δεν ήταν σε θέση να δώσει πειστικές απαντήσεις στο Κογκρέσο.

Γιατί θα πρέπει να είστε προσεκτικοί με τις εφαρμογές και τα τεστ που κυκλοφορούν στο facebook

«Κατανοώ με βάση την κατάθεσή σας σήμερα εδώ ότι ακόμη και αφού βγω από το Facebook, εσείς έχετε την ικανότητα να παρακολουθείτε τις κινήσεις μου στο διαδίκτυο», είπε ένας από τους γερουσιαστές στον Ζάκερμπεργκ για να λάβει την απάντηση: «Έχετε τον έλεγχο σε ότι κάνουμε για τις διαφημίσεις και τη συλλογή δεδομένων με βάση αυτό. Στην ασφάλεια υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα αναφορικά με το πώς χρησιμοποιείτε το facebook, ακόμη κι όταν δεν είστε συνδεδεμένος, που τα παρακολουθούμε για να βεβαιώσουμε ότι δεν κάνετε κατάχρηση των συστημάτων.

Η πολιτική δεδομένων στο Facebook 

Πάμε τώρα στο ζήτημα των δεδομένων. Μετά το σκάνδαλο με την Cambridge Analytica το Facebook υποσχέθηκε αλλαγές στην πολιτική των δεδομένων, καλύτερη ενημέρωση και μεγαλύτερη ασφάλεια. Πριν όμως διαπιστωθεί αν η πλατφόρμα είναι σε θέση να προσφέρει τα όσα υποσχέθηκε είναι χρήσιμο να δούμε ποια δεδομένα συλλέγει το Facebook και πως τα χρησιμοποιεί.

Τι είδους πληροφορίες συλλέγει το Facebook ; 

Το Facebook συλλέγει δεδομένα από μη χρήστες με δύο βασικούς τρόπους: από το ιστορικό περιήγησής τους και από τους φίλους τους.   Η συλλογή δεδομένων ιστορικού περιήγησης βρίσκεται στην περιγραφή της πρόσφατης ανάρτησης του Facebook στο blog του. Όταν οι χρήστες περιηγούνται στο Διαδίκτυο, οι ιστότοποι που χρησιμοποιούν το κουμπί «Like» στέλνουν δεδομένα σχετικά με αυτές τις επισκέψεις στο κοινωνικό δίκτυο. Το Facebook συλλέγει αυτά τα δεδομένα από όλους όσους επισκέπτονται αυτούς τους ιστότοπους, είτε είναι εγγεγραμμένοι χρήστες του είτε όχι.

Οι πληροφορίες που συλλέγει το Facebook εξαρτώνται από το πώς ο χρήστης χρησιμοποιεί τα προϊόντα της πλατφόρμας. Συλλέγει πληροφορίες για τις ενέργειες στις οποίες ο χρήστης προβαίνει και τις κοινοποιεί. Πληροφορίες για το περιεχόμενο που ο χρήστης παρέχει και για τις επικοινωνίες του μέσω μηνυμάτων ή με άλλους τρόπους. Επιπλέον, αφορά τα μεταδεδομένα, δηλαδή πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο που κοινοποιείται, όπως η τοποθεσία μιας φωτογραφίας ή η ημερομηνία δημιουργίας ενός αρχείου.

Το Facebook παρακολουθούσε αρχεία κλήσεων και SMS από συσκευές Android

Ο χρήστης εφόσον το επιθυμεί έχει την επιλογή να παρέχει στα πεδία του προφίλ ή στην ενότητα «σημαντικές προσωπικές στιγμές» στο Facebook πληροφορίες σχετικά με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, τις πολιτικές απόψεις, ποιο φύλο σας ενδιαφέρει ή για την υγεία. Αυτές και άλλες πληροφορίες (όπως η φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, οι φιλοσοφικές πεποιθήσεις ή η συμμετοχή σε συνδικαλιστικές οργανώσεις) υπόκεινται σε ειδικές προστατευτικές διατάξεις στο πλαίσιο της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Facebook τα αναφέρει ως δεδομένα με ειδική προστασία.

Το facebook συλλέγει τα στοιχεία επικοινωνίας που συγχρονίζει ένας χρήστης (π.χ. κατάλογο επαφών, ιστορικό κλήσεων ή ιστορικό SMS), τα οποία χρησιμοποιεί για να προτείνει φίλους στους χρήστες αλλά και πληροφορίες για τα άτομα, τις σελίδες, τους λογαριασμούς, τα hashtag και τις ομάδες με τις οποίες οι χρήστες συνδέονται και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν μαζί τους μέσω των προϊόντων της πλατφόρμας. Συλλέγει πληροφορίες για τα άτομα με τα οποία επικοινωνεί περισσότερο ένας χρήστης ή τις ομάδες στις οποίες είναι μέλος καθώς και τον χρόνο και τη συχνότητα των αλληλεπιδράσεων του χρήστη. Επίσης προσωπικά στοιχεία όπως ο αριθμός κινητού τηλεφώνου, το όνομα του παρόχου κινητής τηλεφωνίας, η ζώνη ώρας, η γλώσσα, η διεύθυνση IP και πληροφορίες μέσω των ρυθμίσεων που ο χρήστης ενεργοποιεί στη συσκευή του, όπως η δυνατότητα πρόσβασης στην τοποθεσία GPS, στην κάμερα ή στις φωτογραφίες σας.

Επιπλέον, πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο που επιλέγει, τη συχνότητα με την οποία χρησιμοποιεί τα προϊόντα του Facebook αλλά και τις συναλλαγές που πραγματοποιεί. Στις πληροφορίες για τις συναλλαγές περιλαμβάνονται στοιχεία σχετικά με την πληρωμή, π.χ. ο αριθμός της πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας και άλλες πληροφορίες για την κάρτα ή το λογαριασμό  και την ταυτότητα του χρήστη. Το Facebook συλλέγει επίσης δεδομένα για τον χρήστη από τις δράσεις άλλων χρηστών που τον αφορούν ή τον συμπεριλαμβάνουν. Το Facebook λαμβάνει ακόμη πληροφορίες από και σχετικά με τις άλλες συσκευές (υπολογιστές, κινητά, τηλεοράσεις κλπ) που χρησιμοποιεί ο χρήστης.

Εφαρμογές τρίτων και έλεγχος προστασίας προσωπικών δεδομένων στο Facebook

Εν συνεχεία το Facebook συλλέγει πληροφορίες για τους χρήστες από διαφημιζόμενους, προγραμματιστές εφαρμογών, εκδότες που στέλνουν πληροφορίες μέσω των εργαλείων του Facebook Business που χρησιμοποιούν, συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων (plugins) κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. το κουμπί «Μου αρέσει!»), της Σύνδεσης μέσω Facebook, των API και SDK και του pixel του Facebook. Οι συνεργάτες αυτοί παρέχουν πληροφορίες για τις δραστηριότητές των χρηστών εκτός Facebook, όπως για τη συσκευή τους, τους ιστότοπους που επισκέπτονται, τις αγορές που κάνουν, τις διαφημίσεις που βλέπουν, τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους, ανεξάρτητα από το αν έχουν λογαριασμό στο Facebook  ή αν είναι συνδεδεμένοι.

Ο άλλος βασικός τρόπος με τον οποίο το Facebook λαμβάνει πληροφορίες από μη χρήστες είναι από τη λειτουργία μεταφόρτωσης επαφών. Όταν οι χρήστες εγγράφονται στο Facebook, πολλοί από αυτούς επιλέγουν να φορτώσουν τις επαφές τους στην υπηρεσία, ώστε να μπορούν να βρουν άλλα γνωστά άτομα για να συνδεθούν. Είναι πιθανό, ωστόσο, ότι ορισμένες επαφές στο τηλέφωνό τους δεν βρίσκονται στο Facebook – αλλά εξακολουθούν να δίνουν αυτές τις πληροφορίες στην εταιρεία. Ανάλογα με το πόσο λεπτομερείς είναι οι άνθρωποι σχετικά με τις επαφές των κινητών τους, τα δεδομένα αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν πολύ περισσότερα δεδομένα από έναν αριθμό τηλεφώνου.

Πώς χρησιμοποιεί το Facebook τα δεδομένα ;

Όπως αναφέρεται σε πρόσφατη ανάρτηση του Facebook, ορισμένα από τα δεδομένα περιήγησης χρησιμοποιούνται για αναλυτικά στοιχεία – αυτό σημαίνει ότι οι προγραμματιστές ιστού και εφαρμογών πληρώνουν το Facebook για να τους πει πόσα άτομα επισκέπτονται τον ιστότοπό τους. Η εταιρεία ισχυρίζεται επίσης ότι αυτό το σύστημα χρησιμοποιείται για λόγους ασφαλείας και για τον εντοπισμό bots. Ακολουθεί ο τρόπος με τον οποίο το Facebook εξηγεί την πρακτική του στο blog

Δείτε αν το προφίλ σας έχει παραβιαστεί και τα προσωπικά σας δεδομένα έχουν μοιραστεί

«Η λήψη δεδομένων σχετικά με τους ιστότοπους που έχετε επισκεφτεί μέσα από ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα περιήγησης μπορεί να μας βοηθήσει να εντοπίσουμε κακόβουλους χρήστες. Εάν κάποιος προσπαθήσει να συνδεθεί στο λογαριασμό σας χρησιμοποιώντας μια διεύθυνση IP από διαφορετική χώρα, ίσως να σας ζητήσουμε ορισμένες ερωτήσεις για να επαληθεύσετε ότι είστε εσείς. Ή αν ένα πρόγραμμα περιήγησης έχει επισκεφθεί εκατοντάδες ιστότοπους τα τελευταία πέντε λεπτά, αυτό είναι ένα σημάδι ότι η συσκευή μπορεί να είναι bot

Το Facebook χρησιμοποιεί τις πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει για τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών για τα ενδιαφέροντα, τις ενέργειες και τις συνδέσεις τους για να εξατομικεύει τις διαφημίσεις, τις προσφορές και το άλλο χορηγούμενο περιεχόμενο που τους δείχνει. Χρησιμοποιεί επιπλέον τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του για να βοηθά τους διαφημιζόμενους και τους άλλους συνεργάτες του να κάνουν μετρήσεις για την αποτελεσματικότητα και τη διανομή των διαφημίσεων και των υπηρεσιών τους.

Το Facebook χρησιμοποιεί δεδομένα και από κάρτες μέλους Super Market

Οι πληροφορίες των επαφών έχουν περισσότερο ενδιαφέρον, ειδικά όταν το Facebook χρησιμοποιεί τα στοιχεία επικοινωνίας για άτομα που δεν χρησιμοποιούν το Facebook, έτσι ώστε να βοηθήσει δύο γνωστά άτομα να «βρεθούν» στο Facebook. Ο Κασμίρ Χιλ περιέγραψε την αξία αυτών των συνδέσεων σε ένα εξαιρετικό κομμάτι για το Gizmodo στα τέλη του περασμένου έτους γράφοντας:

«Με το τεράστιο, κρυφό μαύρο βιβλίο του, το Facebook μπορεί να προχωρήσει ακόμη πιο πέρα από το να σας ταιριάξει απλά με κάποιον άλλον που έχει τα στοιχεία της επικοινωνίας σας. Το κοινωνικό δίκτυο μπορεί να πραγματοποιήσει αλυσιδωτές επαφές – εάν δύο διαφορετικοί άνθρωποι έχουν τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σας ή τον αριθμό του κινητού σας στις επαφές τους, αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαν επίσης να γνωρίζουν ο ένας τον άλλον». 

Τι πληροφορίες μπορεί να λάβει το Facebook , από μία και μόνο φωτογραφία που μόλις ανεβάσατε ;

Και πάλι το Facebook ισχυρίζεται ότι δεν δημιουργεί shadow profiles. «Δεν χρησιμοποιούμε αυτές τις πληροφορίες (από τις επαφές σας) για να δημιουργήσουμε προφίλ για άτομα που δεν είναι στο Facebook», δήλωσε ένας εκπρόσωπος στο Gizmodo μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «όταν νέοι χρήστες δημιουργούν λογαριασμό, προσπαθούμε να χρησιμοποιήσουμε τα υπάρχοντα δεδομένα επαφών τους για να βοηθήσουμε τα άτομα να συνδεθούν»

Πόσο καιρό διατηρεί αποθηκευμένα τα δεδομένα το Facebook ; 

Το Facebook υποστηρίζει ότι δεν θα κρατήσει αυτά τα δεδομένα για πάντα, αλλά αυτό είναι κάτι ελαφρώς παραπλανητικό. Το Facebook διατηρεί τα δεδομένα περιήγησης από τους χρήστες του για ένα διάστημα μέχρι 90 ημέρες, αλλά διαγράφει τα δεδομένα των μη χρηστών μετά από 10 ημέρες, σύμφωνα με εκπρόσωπο της εταιρείας. Κανένας, ωστόσο, δεν μπορεί να είναι σίγουρος αν αυτό είναι η αλήθεια.

Πώς μπορεί ο χρήστης να διαγράψει τις πληροφορίες που τον αφορούν; 

Ο χρήστης μπορεί να μάθει πώς μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στις πληροφορίες που συλλέγει το Facebook και να τις διαγράψει, ανατρέχοντας στις ρυθμίσεις του Facebook και τις ρυθμίσεις του Instagram.

Υπάρχει τρόπος να σταματήσετε το Facebook να συλλέγει τα δεδομένα σας αν δεν έχετε λογαριασμό;

Η απάντηση είναι πως Όχι. Δεν υπάρχει τρόπος να εξαιρεθείτε από αυτή τη συλλογή δεδομένων. Μπορείτε να αποφύγετε το Διαδίκτυο, αλλά ακόμη και τότε, οι φίλοι ή μέλη της οικογένειάς σας που μοιράζονται τη λίστα επαφών τους με το Facebook, ίσως δίνουν στην εταιρεία τα δεδομένα σας.

Πώς μπορείτε να μάθετε εάν μοιράζεστε τις επαφές σας με το Facebook;

Αυτός είναι ο επίσημος οδηγός του Facebook, ο οποίος εξηγεί βήμα-βήμα πώς μπορείτε να μάθετε εάν μοιράζεστε τις επαφές σας στο κοινωνικό δίκτυο και πώς μπορείτε, αν θέλετε, να σταματήσετε να μοιράζεστε αυτές τις πληροφορίες.

Τι άλλαξε ;

Αυτό που στην ουσία διατείνεται ότι άλλαξε στο Facebook είναι ότι οι χρήστες μπορούν να ανατρέχουν στις ρυθμίσεις οποιαδήποτε στιγμή και να ελέγχουν τις επιλογές τους για τα δεδομένα, το απόρρητο και την ασφάλεια πιο εύκολα καθώς αυτά βρίσκονται συγκεντρωμένα σε ένα σημείο. Επίσης το Facebook τροποποίησε την πολιτική δεδομένων και την πολιτική για τα cookies που περιλαμβάνουν: νέες δυνατότητες, όπως το Marketplace, τα εφέ κάμερας και τα εργαλεία προσβασιμότητας, περισσότερες λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα της πλατφόρμας επεξεργάζονται όσα κοινοποιούν οι χρήστες, π.χ. κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο, περισσότερες λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο η πλατφόρμα κοινοποιεί πληροφορίες και χρησιμοποιεί από κοινού τα  συστήματα και τις τεχνολογίες στα διάφορα προϊόντα των εταιρειών Facebook, συμπεριλαμβανομένων των WhatsApp, Instagram και Oculus και τέλος την προσθήκη του Instagram, που παρέχεται από τη Facebook Ireland, στην Πολιτική δεδομένων

Οι νέοι κανόνες του Facebook – Ποιες αναρτήσεις απαγορεύονται και τι θα αφαιρείται άμεσα

Συνολικά έχουν καταγραφεί δεδομένα 87 εκατομμυρίων μη εγγεγραμμένων χρηστών χωρίς την συναίνεσή τους.Υπάρχουν περί τα 29.000 data points που χρησιμοποιούνται για την συλλογή δεδομένων και ο 33χρονος ιδιοκτήτης του Facebook δήλωσε ότι «δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό».

 

 

Αρθρογράφος Ευτύχιος Αστανάστας

Δείτε επίσης

Έφηβοι και μεταμεσονύκτιο σερφάρισμα στο διαδίκτυο

Όχι δεν κοιμάται, κάνει vamping . Κόκκινα μάτια, ατονία και έντονη υπνηλία για τον έφηβο σας, …